Van 1 mei 2018 tot 14 juli 2020 werd het historische gedeelte van de bibliotheek van de Abdij van Berne op een moderne wijze diepgaand ontsloten, en wel vanuit het uitgangspunt dat een boek een totaalobject is waar veel vaklieden en kunstenaars aan hebben meegewerkt, zoals papier- en of perkamentmakers, leerlooiers, letterontwerpers, lettergieters, letterzetters, boekdrukkers, makers van initialen en van vignetten, correctoren, tekenaars, graveurs, lithografen, drempeldichters, boekbandontwerpers, boekbinders, vergulders, stempelsnijders, vertalers, houtleveranciers, makers van sluitingen, makers van sierpapier, textielleveranciers, leveranciers van bindgaren, makers van drukpersen en van drukinkt. Naar al deze vaklieden en naar alle aspecten van een boek moet immers onderzoek gedaan kunnen worden. Zelfs aan een eenvoudig boek zitten veel meer aspecten dan menigeen denkt. Voortitel, frontispice, gegraveerd titelblad, titelgravure, drukkersmerk, type illustratie, fondslijst, initialen, vignetten, watermerken, incipit, colofon, afzonderlijke titelbladen, convoluten, collatieformules, vingerafdrukken, editie, titeluitgave, genre, herkomstgegevens, maculatuur, gebruikskenmerken. Wie onderzoek wil doen naar het textiel van historische leeslinten, moet eerst weten in welke boeken van vóór 1800 überhaupt een leestlint zit, om een niet eens zo gek voorbeeld te geven. Wie onderzoek wil doen naar de Noord-Nederlandse spitselband, zal in de catalogus moeten kunnen terugvinden welke boekbanden een doorgehaalde binding hebben. Wie onderzoek wil doen naar de stijl van portretteren in de achttiende eeuw, moet eerst weten in welke achttiende-eeuwse werken een portret voorkomt. De vraag “voor wie doe je dat?” is een irrelevante managementvraag. Ontsluiten doe je voor onderzoek en onderwijs. Een onderzoeker die, bijvoorbeeld, geen antwoord kan krijgen op de vraag welke oude drukken oogheelkundige afbeeldingen bevatten, wordt belemmerd in zijn of haar onderzoek. De keuze van onderwerpen in dit boek is puur subjectief en afhankelijk van wat mij raakte gedurende het bestuderen en beschrijven van de collectie, zoals drukkersmerken, illustraties, illustratietechniek, illustratoren, bijzondere vignetten, maculatuur, herkomstgegevens, kaarten, plattegronden, initialen, heraldische wapens, leeslinten, lettertype, drempeldichten, sierpapier, watermerken, boekbanden, bindtechniek en zelfs dode vliegen in bijna vijfhonderd jaar oude boeken. Het gevolg van deze methode is natuurlijk dat er geen peil is te trekken op een specifiek thema. Over de tekst van de boeken zullen de lezers hier weinig of niets aantreffen. Ik wilde, met behulp van heel veel afbeeldingen, juist laten zien dat vrijwel elk boek uit zoveel meer bestaat dan louter tekst.
https://www.boekenbestellen.nl/boek/de-abdijbibliotheek-berne/9789465116327
