Ik contacteer u in verband met een item in ons bezit dat we graag willen aanbieden aan mogelijke geïnteresseerden in jullie vereniging.
Het betreft een collectie platen, op papier gedrukt door drukkerij Van Os-De Wolf (oprichters van Gazet van Antwerpen), die de praalwagens van ’t Mariakransken uit Brussel op de geschiedkundige stoet van 1892 in Antwerpen uitbeelden.
Dit is wat ik erover terug kon vinden (via chatGPT):

Hieronder vind je wat we – op basis van historische bronnen – weten over de “Geschiedkundige Stoet van 1892” in Brussel, met speciale aandacht voor de maatschappij Het Mariakransken van Brussel (of in sommige bronnen: “Maria-kransken”).

Wat was het evenement?

• In 1892 vond in de stad Antwerpen het grote feest-evenement Landjuweel 1892 plaats — een rederijkersfeest dat plechtigheden, optochten (stoeten) en historische wagens omvatte. (DBNL)
• Eén van de deelnemende rederijkerskamers was uit Brussel: het Mariakransken van Brussel. Deze maatschappij nam deel aan de stoet en vormde een indrukwekkend onderdeel van de intrede-stoet. (DBNL)
• De stoet had als doel de geschiedenis, de kunsten, symboliek en verleden van de stad of regio in theatrale vorm te tonen: wagens (praalwagens), groepen te paard, personen in kostuum, symbolische en historische voorstellingen. (DBNL)

Specifiek over Het Mariakransken van Brussel

• De maatschappij “Het Mariakransken van Brussel” (ook geschreven “Maria-kransken van Brussel”) trad op in de stoet met aanzienlijke getallen: in één bron wordt aangegeven dat deze kamer alleen “duizend man” telde, waarvan “zes honderd te paard”. (DBNL)
• Hun kleding: bijvoorbeeld in één beschrijving: “de rederijkers, 98 in getal: 55 te paard en 43 te voet, zijn gedost in rood en wit satijn, den sierlijken zestiende-eeuwschen hoed, rood met witte pluimen op het hoofd.” (DBNL)
• De wagens die zij voorstelden waren onder andere: een wagen die de rederijkkamer zelf verbeeldde; een andere “het spel der Zinnen”; een derde “den Olympus”; zes andere de verschillende kunsten; zeven praaltooneelen verbeeldden evenveel deugden en ondeugden in overeenstemming of in strijd met de vriendschap. (DBNL)
• In de commentaren wordt benadrukt dat deze kamer zich onderscheidde “door de grootste talrijkheid van personages en wagens, door den rijkdom der kleederdrachten en door de zorg waarmee zij zich zoo trouw mogelijk gehouden heeft aan den trant en de onderwerpen van 1561.” (DBNL)

Historische en culturele betekenis

• Deze stoet werd gezien als meer dan een feestelijke optocht: het was een manifestatie van burgerlijke trots, historisch bewustzijn, en verbeelding van het verleden tegenover het heden. Een krant schrijft: “Toen wij dien stoet van het Landjuweel zagen voorbijtrekken … leefden wij dan niet tusschen onze vernuftige, rijke, goede voorvaderen?” (DBNL)
• De deelname van de Brusselsche kamer leverde niet alleen veel deelnemers, maar ook één van de rijkste, meest opvallende intredes op. Zoals één waarnemer stelde: “De intrede van Philips II in Antwerpen was niet te vergelijken bij de intrede van het Mariakransken van Brussel alleen.” (DBNL)
• Het feit dat dergelijke stoeten werden georganiseerd wijst op een bredere 19e-eeuwse trend in België: historische optochten, herdenkingen, gebruik van symboliek in de publieke ruimte, de stad als schouwtoneel. (Liberas)

Locatie & tijd

• Het evenement van 1892 – het Landjuweel in Antwerpen – vond plaats op 14, 16 en 21 augustus. (DBNL)
• De kamer Mariakransken kwam uit Brussel maar nam deel in Antwerpen. Dit betekent dat hun optochtonderdeel waarschijnlijk in de Antwerpse setting plaatsvond. (DBNL)

Enkele interessante details / trivia

• • • De kleuren van de kostuums van het Mariakransken: rood en wit satijn met hoeden (rood met witte pluimen). (DBNL)
    • Het aantal paarden en deelnemers maakt indruk: 600 te paard volgens een bron. (DBNL)
    • De wagens: een combinatie van symboliek (deugden/ondeugden), historie (16e eeuw), en kunstvoorstelling (kunsten, Olympus). (DBNL)
    • Het verband met de heruitvoering of navolging van 16e-eeuwse optochten: men verwijst naar 1561 in de context van de trant van de optocht die men nabootste. (DBNL)

Info etc.: Kurt Vanoosterweyck  kurt.vanoosterweyck@telenet.be